Verschroeide aarde

Australiërs zijn gewend aan bosbranden in het zuidoosten van hun land. De branden zijn er elke zomer. Ze ruimen dood materiaal op, laten vruchtbare as achter en maken plaats vrij voor nieuwe bomen en planten. Dieren maken dat ze wegkomen en keren later weer naar het afgebrande gebied terug. Maar dit jaar is alles anders.

Extreme branden
Nooit eerder waren de branden zo groot. De vlammen zijn hoger dan het beroemde Opera House in Sydney. Er is nu al ongeveer 10 miljoen hectare bos afgebrand en niemand weet precies hoeveel dieren omkwamen. Er branden nu ook oude bossen waar nooit eerder een brand woedde. Hele dorpen en kleine steden zijn geëvacueerd. Er zijn al zeker 1.500 huizen afgebrand en enkele tientallen Australiërs hebben de branden niet overleefd. De brandweer zet alle mogelijke middelen in, maar krijgt de brand niet onder controle (bron 1).

Klimaat en brand
Om van een klein brandje een enorme bosbrand te maken, zijn drie omstandigheden nodig. Allereerst moet het al een lange tijd droog zijn. Als er geen neerslag valt, dan drogen de bossen uit. Vooral het dode materiaal vat dan gemakkelijk vlam. Verder moet het warm zijn. Hoe warmer het is, hoe sneller het vuur om zich heen grijpt. De warmte zorgt er ook voor dat de bossen nog meer uitdrogen. Tot slot moet het waaien. Als het windstil is, kan het vuur zich moeilijk verspreiden. Een flinke wind wakkert het vuur aan en zorgt dat het zich uitbreidt. De branden in Australië verspreiden zich met wel 12 kilometer per uur. Dat is een stevig hardlooptempo.

Geen hand voor de premier
Het plaatsje Cobargo ligt in het rampgebied en is zwaar getroffen door de branden. Op 2 januari bracht de Australische premier, Scott Morrison, het plaatsje een bezoek om de bewoners te steunen. Die waren daar niet heel blij mee. Ze weigerde zijn hand te schudden, gingen met hun rug naar hem toe staan en zeiden dat hij niet welkom was (bron 2). Ook mensen uit andere landen hebben veel kritiek op de premier. Dat komt onder andere omdat hij weinig deed om de branden te voorkomen. Zo ziet de premier weinig in beleid om klimaatopwarming te voorkomen. Hij twijfelt of het klimaat wel echt verandert en of dat door de mens komt. In 2017 nam hij een brok steenkool mee naar het parlement. Hij noemde het de schat van Australië. Zijn regering investeert veel in steenkoolcentrales.

Voorspelde branden
Deskundigen hadden al aangekondigd dat de branden dit jaar heel erg zouden zijn. Het is al drie jaar heel droog en warm. De klimaatopwarming is een factor. Maar ook de natuurlijke schommeling van de temperatuur van het zeewater speelt een rol. De zogenaamde Indische-Oceaandipool (IOD), ook wel de Indiase El Niño, zorgt ervoor dat het oceaanwater het ene jaar veel warmer is dan het andere. Als het water warmer is, dan heeft dat ook invloed op de temperatuur boven land.

En nu?
Helaas zijn de branden nog niet ten einde. De warmste maanden in Australië zijn januari en februari. De schade kan nog groter worden, evenals het aantal slachtoffers. Wereldwijd zijn er verschillende inzamelingsacties voor slachtoffers.

Bronnen:

Bron 1 Branden in Australië

Bron 2 Premier Scott Morrison in Cobargo

Bron 3 Klimaatkaarten Australië

Werkblad verschroeide aarde pdf
Onderwerpen weer en klimaat