Driften en riften in Oost-Afrika

In Oost-Afrika is de aarde op een schrikbarende manier opengescheurd. De gapende, rafelige scheur slingert kilometers door het landschap en bereikt duizelingwekkende dieptes. De grote scheur breekt, scheurt en verzwelgt alles wat op zijn pad komt.

Drift
De Duitser Alfred Wegener bewees dat aardplaten bewegen. Zijn ontdekking van de continental drift is erg actueel. De Afrikaanse Plaat is een oude, continentale plaat en beweegt langzaam naar het noorden. Maar ook onder de plaat, in de aardmantel, beweegt en rommelt het. Vanuit de diepe ondergrond veranderen deze krachten de aardkorst. Net zoals een ei scheurt als er een kuiken uitkomt. Zo scheurt in een deel van Afrika het landschap open. Gaat er opnieuw een stuk van Afrika scheuren, zoals in het verleden gebeurde met Madagascar?

Rift
Het gebied in Afrika waar de aardkorst dunner wordt door het uiteendrijven van aardplaten, staat bekend als Rift Valley. Hier is de aardkorst zwakker. Het gebied is tektonisch actief en dus gevaarlijk om te wonen. De nieuw ontstane scheur ligt in een laag gedeelte van de Rift Valley, ten zuiden van de Keniase stad Nairobi. Volgens de Zuid-Sudanese geoloog Adwok Nyaba is wat nu in het landschap zichtbaar is als een rafelige scheur, de bovenkant van een nieuwe v-vormige breuk die tot wel 70 kilometer diepte reikt. De breuk onder de scheur is ontstaan door een plaatbeweging. Vervolgens is door de vele regen een deel van de bodem weggespoeld en de onzichtbare breuk in de ondergrond, zichtbaar geworden als een rafelige scheur in het landschap.

Shift
Geoloog Bernd Andeweg denkt er iets anders over. Volgens hem is veel neerslag de oorzaak. De bodem die deels bestaat uit vulkanisch materiaal, (‘as’), is ondergronds weggespoeld en heeft zo een rafelige scheur getrokken in het landschap. Een zichtbare breuk als gevolg van plaatbeweging zou volgens hem alleen ontstaan, als de platen met een schok uit elkaar zouden bewegen (tectonic shift). Dan zou er een aardbeving zijn geweest, en die was er nu niet, terwijl de scheur wel ontstond.

Sstt
Bij de gapende afgrond, vergapen mensen zich vol verbazing en ontzag. Met een zekere eerbied staan ze langs de rand van de afgrond en staren voorzichtig in het diepe. Ze beseffen dat vanuit de onpeilbare diepte van de scheur waarin ze staren, een stukje nieuwe aarde wordt geboren. De opengereten aarde verandert het landschap voorgoed. Mensen en dieren zullen zich hieraan moeten aanpassen. Als oerkrachten spreken, zijn mensen sprakeloos.


Bronnen
Bron 1 Scheurt Afrika doormidden?
Bron 2 De scheur in de Suswa Rift Valley

2018-04 werkblad Driften en riften in Oost-Afrika2018-04 werkblad Driften en riften in Oost-Afrika

Onderwerpen actieve aarde, landschappen, wetenschap